Słownik gwary śląskiej

Poznej nojbarzij popularne słowa w ślōnskim jynzyku!

  • Abfal – odpad.
  • Abrywacja – skrót (od „Abkürzung”).
  • Absztyfikant – kawaler, zalotnik (od „Abschiedskandidat”).
  • Achtlika/achtelka – 1/8 litra.
  • Adresa – adres.
  • Afa – małpa (od „Affe”).
  • Ajerkuchy – naleśniki (od „Eierkuchen”).
  • Ajlauf – lane ciasto, kluski (od „Eierlauf”).
  • Ajmer – wiadro (od „Eimer”).
  • Ajncla – kawalerka, małe mieszkanie (od „einzeln”).
  • Ajnfal – pomysł (od „Einfall”).
  • Ajnfachowy – zwykły, byle jaki (od „einfach”).
  • Ajnlagować – pasować, nadawać się.
  • Amba – koniec, klapa, nie ma wyjścia.
  • Aroma – zapach.
  • Asić sie – chwalić się.
  • Bajtel – mały chłopiec, dzieciak.
  • Bajzel – bałagan, nieporządek.
  • Bana – pociąg, kolej (od „Bahn”).
  • Bebok – postać straszącą dzieci, śląski odpowiednik bury/wyimaginowanego stwora.
  • Bigiel – wieszak na ubrania.
  • Byfyj – kredens, szafka (od „Büffet”).
  • Chachor – brudas, niechluj.
  • Chebzie – bez czarny (krzew).
  • Ciul – wulgarne przekleństwo, pogardliwe określenie kogoś (dosł. penis).
  • Durch – ciągle, wciąż (od „durch”).
  • Dziołcha – dziewczyna.
  • Fafik – piesek, mały pies.
  • Fedrować – pracować w kopalni, wydobywać węgiel.
  • Fest – mocno, bardzo (od „fest”).
  • Flek – łata na podeszwie buta, zelówka.
  • Franca – choroba, zaraza; też pogardliwie o kobiecie.
  • Frelka – dziewczyna, panna.
  • Fytel – portfel (od „Beutel”).
  • Gelender – poręcz, barierka (od „Geländer”).
  • Geszeft – interes, transakcja (od „Geschäft”).
  • Gibać się – bujać się, huśtać się.
  • Glaca – łysa głowa, łysina.
  • Gruba – kopalnia węgla.
  • Gryfny – ładny, przystojny.
  • Hadziaj – pogardliwie o nieudolnym gospodarzu lub przybyszu.
  • Hajer – górnik, rębacz w kopalni.
  • Hałda – usypisko skały płonnej z kopalni.
  • Harynki – śledzie.
  • Hasiok – śmieć, odpad.
  • Hawerfloki – płatki owsiane (od „Haferflocken”).
  • Heksa – czarownica.
  • Ino – tylko.
  • Jo – tak.
  • Kadłubek – dawna miara gruntu na Śląsku.
  • Kamrat – kolega, przyjaciel.
  • Karminadel – kotlet mielony (od „Karbonade”).
  • Kastrol – garnek (od „Kasserolle”).
  • Kista – skrzynia (od „Kiste”).
  • Knobloch – czosnek (od „Knoblauch”).
  • Larmo – hałas, krzyk, zamieszanie.
  • Lauba – altana, weranda.
  • Luftmysza – nietoperz (od „Luft” + „Maus”).
  • Łonaczyć się – żenić się, pobierać się.
  • Miglanc – cwaniak, spryciarz.
  • Mycka – czapka, beret.
  • Oberiba – kalarepa.
  • Pozór – uwaga, ostrożność („dej pozór” – uważaj).
  • Pulok – indyk.
  • Raja – ród, rodzina.
  • Rajza – podróż.
  • Rojber – łobuz, urwis.
  • Roztomiły – bardzo miły, kochany.
  • Rychtyk – dokładnie, właśnie tak (od „richtig”).
  • Ryczka – niski stołek, taboret.
  • Rzyć – tyłek, pupa.
  • Rzykać – modlić się.
  • Szmaterlok – motyl.
  • Sznita – kromka chleba.
  • Szofer – kierowca.
  • Szpajza – spiżarnia.
  • Szponcic – mały czop, zatyczka.
  • Szpont – korek, czop do beczki.
  • Szwarny – przystojny, urodziwy.
  • Szymel – koń białej maści (od „Schimmel”).
  • Tasza – torba.
  • Temperówka – przyrząd do temperowania ołówków.
  • Tytka – papierowa torebka.
  • Wusztka – kiełbaska (od „Würstchen”).
  • Zelter – woda sodowa, gazowana (od „Selterswasser”).
  • Zołza – złośliwa, kłótliwa kobieta.